पेरूची आवड
परवा बाजारात पेरू खरेदी केले. पेरूच्या सुगंधानेच पेरुभोवतीच्या आठवणी मनात घोंगाऊ लागल्या. प्राथमिक शाळेला आम्ही मराठी शाळा असे म्हणत असू. मी मराठी पहिली ते चौथी हे शिक्षण नगरपालिकेच्या शाळा नं. ३२ म्हणजेच राजर्षी शाहू विद्यामंदिरमध्ये घेतले. सोसायटीतून आमच्या शाळेत जायच्या रस्त्यावर मायडीचे तात्या पेरू विकायला बसत असत. पेरूच्या मोठ्या दोन बुट्ट्या घेऊन ते बसलेले असायचे. त्यांच्या हातात पेरू कापायचा एक चाकू आणि समोर मीठ आणि चटणी यांचा डबा असायचा.
एकवेळ मायडीचे आण्णा आणि माझे पप्पा सोबत असताना या तात्यांची आणि माझी ओळख झाली. नंतर येताजाता ते मला बोलवत असत आणि छोटासा पेरू कापून देत असत. एकवेळ मी पेरू खात घरी आलो हे पाहून आईने विचारले पेरू कोणी दिला. मी खरी गोष्ट सांगितली. आई म्हणाली असं फुकट काही खाऊ नये. त्यांना पैसे देऊन पेरू आणत जा.
तात्यांच्या पेरूची चवच काही न्यारी होती. पेरू बाधत नसत. शाळेतून येता जाता पेरू खाणे ही एक मेजवाणी वाटायची.
फॅक्टरीतील ताई म्हणजे माझ्या आईची मैत्रीण त्या पंचगंगा साखर कारखान्याच्या कॉलनीत राहत असत त्यांची बहीण जिजी याही त्यांच्या जवळच्याच क्वार्टर मध्ये राहत असत. या दोन्हीही घरांच्या परसात पेरूची झाडे होती. आई आणि ताई यांच्या गप्पा चालू असत आणि माझं लक्ष पेरूच्या झाडांकडे असे. त्यांची परवानगी असे म्हणून आम्ही झाडाचे पिकलेले पेरू काढून आणायचो. या ताईंच्या हातचे कांदेपोहे खाणे म्हणजे मेजवानीच असायची. ओल्या खोबऱ्याचा खिस पोह्यांवर सजवून त्या पोहे खायला देत असत आजही ती चव जिभेवर रेंगाळते आहे.
आम्ही राहत असलेल्या सोसायटीची मागची बाजू म्हणजे कल्याण केंद्र नावाच्या मंगल कार्यालयाची मागची भिंत होती. पण त्याच्या शेजारी असलेल्या एका सायझिंग वर्क्सच्या मागच्या बाजूला तारेचे कुंपण होते. इंडस्ट्रीयल इस्टेट नावाच्या औद्योगिक वसाहतीत जाण्यासाठी सोसायटीतील काही लोकांनी तारेचे कुंपण फासटवून येण्या जाण्याची सोय करून ठेवली होती.
इंडस्ट्रीयल इस्टेटमध्ये काही कारखान्यांच्या व बंगल्याच्या समोर बागेत पेरू, आंबा अशी फळांची झाडे होती. सुट्टी सुरू झाली की, आम्ही मुले सायझिंगच्या तारेच्या कुंपणातून पलीकडे जात असू. काठीने किंवा दगड मारून पेरू पाडायचे. कधी पिकलेले तर कधी कच्चे असे पेरू मिळत. कच्चे तुरट पेरू त्याला मीठ लावून खाणे हे मोठं सेलिब्रेशन असायचं.
पप्पा ऑफिसमधून घरी परत येण्यापूर्वी आपण घरात यायचं हे ठरलेलं. त्यांनी आम्हा भावंडांच्या अंगावर कधीही हात उगारला नाही. पण माझ्या मनात त्यांच्याबद्दल भीती (आदरयुक्त) होती. त्यामुळे त्यांच्या शिस्तीचा संस्कार माझ्या मनावर कोरला गेला.
या सोसायटीत राहत असतानाच शेजारच्या गुरुजींच्या वडलांनी पेरुचे झाड लावलेले होते ते मोठे झाले. त्याच्या फांद्या आमच्या अंगणात आल्या आणि मला त्याचा फारच आनंद झाला कारण पेरू खायला मिळणार होते.
प्रा. डॉ. श्रीकृष्ण महाजन
ssmahajan_suk@rediffmail.com
